Vesicool
بانک سوالمطالعه سریع
ورود / ثبت‌نام
ورود / ثبت‌نام
بانک سوالمطالعه سریع
بازگشت به کتاب

کلیات قارچ‌ها

قارچ‌ها موجودات یوکاریوتی‌اند و از نظر ساختمان سلولی با باکتری‌ها تفاوت دارند. غشای آن‌ها ارگوسترول و دیوارهٔ آن‌ها گلوکان و کیتین دارد؛ به همین دلیل داروهای ضدقارچ اهداف متفاوتی از آنتی‌بیوتیک‌ها دارند. شکل رشد قارچ، مسیر ورود به بدن و وضعیت ایمنی میزبان مشخص می‌کند عفونت سطحی، زیرجلدی یا تهاجمی ایجاد شود.

ساختمان سلول

قارچ‌ها یوکاریوت‌اند؛ هستهٔ غشادار، میتوکندری و ریبوزوم 80S دارند. برخلاف گیاهان کلروفیل ندارند و مواد غذایی را از محیط جذب می‌کنند. غشای آن‌ها معمولاً حاوی ارگوسترول و دیوارهٔ آن‌ها حاوی گلوکان، کیتین و مانان است.

ساختارجزء مهماهمیت دارویی
غشای سلولیErgosterolهدف پلی‌ان‌ها و مسیر هدف آزول‌ها
دیوارهٔ سلولیβ-glucanهدف اکینوکاندین‌ها
دیوارهٔ سلولیChitinاستحکام دیواره

مخمر و کپک

مخمر یا yeast معمولاً تک‌سلولی است و با جوانه‌زدن تکثیر می‌شود. کپک یا mold از رشته‌های هیف تشکیل شده و مجموعهٔ هیف‌ها میسلیوم نام دارد. برخی قارچ‌ها دیمورفیک‌اند و شکل آن‌ها با دما یا محیط تغییر می‌کند.

شکلویژگی
Yeastسلول منفرد و تکثیر با جوانه‌زدن
Moldهیف و میسلیوم؛ تولید کونیدیا یا اسپور
Dimorphic fungusتغییر میان شکل کپکی و بافتی یا مخمری

هیف و اسپور

هیف ممکن است سپتوم‌دار یا کم‌سپتوم باشد و الگوی انشعاب آن در افتراق قارچ‌ها کمک‌کننده است. کونیدیا اسپور غیرجنسی آزاد است، درحالی‌که اسپورانژیواسپور داخل اسپورانژیوم ساخته می‌شود.

آسپرژیلوس هیف سپتوم‌دار با انشعاب زاویه‌حاد و Mucorales هیف پهن و کم‌سپتوم با انشعاب نامنظم دارند.

دیمورفیسم

قارچ‌های دیمورفیک کلاسیک در دمای محیط به شکل کپک و در بافت یا 37°C به شکل مخمر دیده می‌شوند؛ Coccidioides در بافت به‌جای مخمر، spherule می‌سازد. این تغییر شکل با بیماری‌زایی ارتباط دارد.

تشخیص آزمایشگاهی

بررسی مستقیم با KOH کراتین و مواد زمینه‌ای را حل می‌کند و عناصر قارچی را آشکارتر می‌سازد. Calcofluor white به دیواره متصل می‌شود و رنگ‌آمیزی‌های PAS و GMS برای بافت کاربرد دارند.

کشت روی Sabouraud dextrose agar انجام می‌شود، اما تفسیر باید با نوع نمونه و احتمال آلودگی همراه باشد. آنتی‌ژن، PCR و مارکرهایی مانند β-D-glucan یا galactomannan در عفونت‌های منتخب کمک‌کننده‌اند.

کشف قارچ در محل استریل ارزش بیشتری از رشد آن در نمونه‌ای مستعد کلونیزاسیون دارد.

داروهای ضدقارچ

انتخاب داروی ضدقارچ بر اساس هدف سلولی آن انجام می‌شود. پلی‌ان‌ها و آزول‌ها غشای حاوی ارگوسترول را هدف می‌گیرند، اکینوکاندین‌ها ساخت گلوکان دیواره را مهار می‌کنند و چند گروه دیگر بر ساخت اسید نوکلئیک یا تقسیم سلولی اثر دارند.

گروههدف یا مکانیسمنمونه
Polyeneاتصال به ارگوسترول و ایجاد منفذAmphotericin B و nystatin
Azoleمهار 14α-demethylase و ساخت ارگوسترولFluconazole و voriconazole
Echinocandinمهار β-1,3-D-glucan synthaseCaspofungin و micafungin
Allylamineمهار squalene epoxidaseTerbinafine
Antimetaboliteاختلال ساخت DNA و RNAFlucytosine
Griseofulvinاختلال میکروتوبول و میتوزدرماتوفیت‌ها

ساختار Metula

در دستگاه کونیدی‌زایی Penicillium، شاخه‌هایی به نام metula می‌توانند phialideها را حمل کنند و کونیدیا از phialide ساخته می‌شود. آرایش کلی معمولاً نمای برس‌مانند دارد.