Candida در حالت طبیعی میتواند بخشی از فلور پوست و مخاط باشد و یافتن آن همیشه به معنی عفونت نیست. بیماری زمانی شکل میگیرد که سد پوستی یا مخاطی آسیب ببیند، تعادل فلور تغییر کند یا ایمنی میزبان کاهش یابد. تظاهر بیماری از برفک محدود دهان تا candidemia و انتشار چندعضوی متغیر است.
گونههای Candida بخشی از فلور طبیعی دهان، دستگاه گوارش، پوست و واژناند. اختلال سد مخاطی، تغییر فلور، جسم خارجی یا ضعف ایمنی میتواند کلونیزاسیون را به عفونت تبدیل کند.
Candida albicans میتواند به شکل مخمر جوانهزن، pseudohypha و hypha رشد کند. germ tube مثبتبودن، تشکیل chlamydoconidia و توان ساخت بیوفیلم به شناسایی یا بیماریزایی آن کمک میکنند.
گونههای Candida از نظر الگوی مقاومت و ارتباط بالینی یکسان نیستند. شناسایی گونه در عفونت تهاجمی اهمیت دارد، زیرا مقاومت ذاتی یا اکتسابی میتواند انتخاب دارو را تغییر دهد.
| گونه | نکتهٔ مهم |
|---|---|
| C. albicans | شایع؛ germ tube مثبت و دارای hypha و pseudohypha |
| C. glabrata | اغلب مخمر کوچک بدون pseudohypha مشخص؛ حساسیت کمتر به برخی آزولها |
| C. krusei | مقاومت ذاتی به fluconazole |
| C. auris | انتقال بیمارستانی و احتمال مقاومت چنددارویی |
| C. parapsilosis | ارتباط با کاتتر و تغذیهٔ وریدی |
C. krusei ذاتاً به fluconazole مقاوم است و C. auris میتواند مقاومت چنددارویی و شیوع بیمارستانی ایجاد کند.
کاندیدیازیس پسودوممبران یا oral thrush با پلاکهای سفید و پنیری قابل برداشت تظاهر میکند. زیر پلاک معمولاً مخاط اریتماتوز و گاهی خونریزیدهنده دیده میشود.
مصرف آنتیبیوتیک، دیابت، دندان مصنوعی، نقص ایمنی و کورتیکواستروئید استنشاقی خطر را افزایش میدهند. شستن دهان پس از اسپری استروئیدی احتمال برفک را کم میکند.
پلاک سفید قابل برداشت با زمینهٔ اریتماتوز به نفع کاندیدیازیس پسودوممبران است.
Candidal intertrigo در چینهای گرم و مرطوب، ضایعهٔ قرمز و مرطوب با پاپول یا پوستولهای ماهوارهای ایجاد میکند. چاقی، دیابت و رطوبت مداوم از عوامل زمینهایاند.
ضایعات ماهوارهای اطراف intertrigo از سرنخهای کاندیدیازیس جلدی هستند.
پارونیشیای مزمن در افرادی که دستشان مکرر خیس میشود شایعتر است و Candida میتواند در آن مشارکت کند. در ناخن، مخمر جوانهزن و pseudohypha دیده میشوند، اما این یافته باید با تابلوی بالینی تفسیر شود.
خارش، سوزش، اریتم و ترشح سفید غلیظ از تظاهرات شایعاند. pH واژن معمولاً طبیعی میماند و در میکروسکوپی، مخمر جوانهزن یا pseudohypha مشاهده میشود.
pH طبیعی واژن همراه مخمر جوانهزن یا pseudohypha به نفع کاندیدیازیس واژینال است.
کاتتر وریدی، جراحی شکم، تغذیهٔ وریدی، آنتیبیوتیک وسیعالطیف، نوتروپنی و بستری طولانی خطر candidemia را افزایش میدهند. انتشار میتواند چشم، کبد، طحال، کلیه، قلب یا سایر اعضا را درگیر کند.
کاتتر عروقی و اختلال سد گوارشی دو مسیر مهم ورود Candida به خون هستند.
کشت خون پایهٔ تشخیص candidemia است، اما حساسیت کامل ندارد. β-D-glucan میتواند از عفونت تهاجمی حمایت کند، ولی اختصاصی Candida نیست و نتیجهٔ مثبت باید در زمینهٔ بالینی تفسیر شود.
β-D-glucan مثبت وجود candidemia را بهتنهایی اثبات نمیکند.
انتخاب دارو به شدت بیماری، گونه و حساسیت بستگی دارد. اکینوکاندین در بسیاری از بیماران بدحال درمان اولیهٔ رایج است و پس از پایدارشدن و اثبات حساسیت میتوان به آزول مناسب تغییر داد؛ کنترل منبع و ارزیابی کاتتر نیز ضروری است.